Eurowizyjna Historia Izraela. Odcinek 23: 1993-1994 – „Mapala” czyli „Klęska”. Przedostatnie miejsce i przymusowa pauza Izraela

Wielka klęska Izraela w Irlandii – przedostatnie miejsce dla piosenki „Shiru”! David D’or w Kdam 1993 – zobacz występ! Dlaczego kraj nie pojawił się na Eurowizji 1994?

Preselekcje Izraela Kdam w 1993 roku po raz drugi w historii przeniosły się do Tel-Awiwu, a prowadził je Nathan Dattner, reprezentant Izraela podczas Eurowizji 1987. Finał odbył się 1 kwietnia, na dokładnie półtora miesiąca przed ESC w Millstreet, a spośród 12 kandydatów zwycięzcę wybierało regionalne jury. Po raz drugi wystartował Shimi Tavori, tym razem zajął 8. miejsce za „Chai et ma sheyesh„. Siódmy był weteran selekcji – Tzvika Pick, a jego utwór „Artik kartiv” zdobył 34 punkty. Po raz pierwszy w Kdam pojawia się David D’or, który pojedzie na Eurowizję w 2004 roku. Wokalista w 1993 roku zajął 4. miejsce za „Parpar„. Trzeci był Adam (laureat drugiego miejsca z 1991) z piosenką „Ad„, a drugi Doron Mazar, o którym wspominałem ostatnio. Piosenka „Re’ach vatzeva” uzbierała 62 punkty, o 5 za mało by zremisować ze zwycięzcą.

67 punktów i 1. miejsce przypadło piosence „Shiru” (Śpiewaj) w wykonaniu Saraleh Sharon i grupy Shiru, w której skład wchodzili Benny Nadler, Guy Bracha, Julia Proiter i Rachel Haim. Saraleh urodziła się w 1948, pracowała jako nauczycielka muzyki i rytmiki w jednej ze szkół, później została koordynatorem inicjatywy kulturalnej w regionie, a w latach 80. zyskała popularność, dzięki muzycznym występom w jednym z programów telewizyjnych, gdzie często śpiewała z chórem. Zespół Shiru powstał z myślą o Kdam i był to jednorazowy projekt. Piosenkę „Shiru” skomponował Shaike Paikov (wcześniej napisał utwór Izraela z 1989) do słów  Yorama Tahar-Leva (twórcy tekstu do „Hora” z 1982).

„Shiru” nagrane zostało też po angielsku jako „Sing a song„, natomiast w trakcie Eurowizji 1993 Saraleh i jej zespół (w tym także chórzystka Varda Zamir) wykonali jeden z refrenów w całości po angielsku, co jest pierwszym takim przypadkiem w historii Izraela (nie licząc „Viva Sport” z 1992). Zespół Shiru pojawił się na scenie jako przedostatni (pozycja 24.), pomiędzy Cyprem a Norwegią i takie miejsce zajął też w ostatecznym rankingu, zdobywając jedynie 4 punkty – 3 z Portugalii i 1 z Francji. Gorzej wypadła tylko słynna Barbara Dex z Belgii – miała 3 punkty. Jury izraelskie przekazało 12 punktów Wielkiej Brytanii, 10 Szwecji, a 8 Francji, zwycięska Irlandia dostała tylko 5. Punkty przekazał aktor Danny Rup (prowadzący Kdam 1991), komentatorem dla radia Reshet Gimel był Daniel Pe’er, a w skład jury Izraela weszli m.in. Noel Dunsky i Karen Klutche. Dyrygentem był Amir Frohlich. Telewizja IBA, jak zresztą większość Europy (poza Danią, Cyprem i Portugalią) nie transmitowała rundy „Kvalifikacija za Millstreet”, która odbyła się 3 kwietnia by wyłonić trzy nowe państwa debiutujące na Eurowizji po rozpadzie ZSRR i Jugosławii.

Po Eurowizji grupa Shiru przestała istnieć, a Sharon wróciła do występów telewizyjnych. W 2002 roku wydała album „Live” z zespołem Young Generation, ale nie osiągnęła sukcesu. Zdecydowanie sukcesem nie był też fatalny wynik piosenki „Shiru” w Eurowizji. Izrael jeszcze nigdy nie był tak nisko, pierwszy raz zajął miejsce poza top20. 24. miejsce w finale nadal jest najsłabszym, jakie ten kraj zajął w głównym konkursie (z pominięciem półfinałów czy eliminacji). Z powodu gwałtownie rosnącej listy krajów chętnych do udziału w Eurowizji, wprowadzono zasadę w ramach której siedem najsłabszych państw nie będzie miało prawa startu w kolejnym konkursie by zrobić miejsce dla innych. Włochy i Luksemburg wycofały się jednak samodzielnie (Luksemburg i tak nie miałby prawa startu w 1994) co nie uchroniło Izraela przed przymusową pauzą, na którą został odesłany razem z Belgią, Danią, Słowenią i Turcją. W związku z tym Kdam 1994 się nie odbył, ale IBA jako „pasywny uczestnik” miała obowiązek transmitowania konkursu, by móc do niego wrócić w 1995. Po raz pierwszy od debiutu Izrael nie mógł startować w Eurowizji ze względu na swój wynik i nie miał też żadnej piosenki, którą do tego rocznika można by przypisać (patrz: 1980 i 1984). Widzowie Izraela mieli okazję zobaczyć Edytę Górniak, pierwszą polską reprezentantkę, która wyrzuciła ich kraj z grona najlepszych debiutantów. Przed 1994 rokiem za najlepszy debiut uznawano Danię z 1957 roku (3. miejsce), następnie Norwegię z 1960 i Izrael z 1973 (4. miejsce). Szwajcaria w 1956 roku nigdy nie była traktowana jako najlepszy debiut, gdyż nie znamy wyników konkursu (poza 1. miejscem, które zdobyła piosenka „Refrain”, wykonywana jako drugi utwór szwajcarski w ramach tej samej Eurowizji).

fot. Independent.ie