Eurowizyjna Historia Izraela. Odcinek 10: 1980 – „Chag” czyli „Święto”. Izrael jedynym krajem, który wygrał Eurowizję i nie wziął udziału w kolejnej edycji.

Dlaczego Izrael nie organizował konkursu w 1980 i jak doszło do wycofania się kraju z rywlizacji? Kto mógł reprezentować Izrael w Holandii? Co działo się pod jego nieobecność? Oto historia konkursu, w którym nie startował zwycięzca ubiegłorocznej edycji. 

Po drugim zwycięstwie Izraela w Eurowizji sytuacja nadawcy IBA mocno się skomplikowała. Ze względów finansowych stacja nie była w stanie zorganizować konkursu drugi rok z rzędu, gdyż bycie gospodarzem ESC 1979 już i tak mocno nadwyrężyło budżet. Telewizja próbowała zebrać odpowiednie środki jednak nie zdążyła tego zrobić w narzuconym przez EBU terminie, a przedstawiciele Unii nie zgodzili się na dodatkowy czas. Tym samym Izrael musiał zrezygnować z bycia gospodarzem imprezy w 1980 roku. Prawo to zaoferowano Hiszpanii, która przecież zgrabnie uchroniła się przed organizowaniem Eurowizji pozwalając wygrać Izraelowi. Telewizja RTVE od razu odrzuciła propozycję EBU. Mówi się, że trzecim krajem w kolejności była Wielka Brytania, chociaż w Jerozolimie piosenka „Mary Ann” zajęła dopiero 7. miejsce. BBC też nie chciała jednak organizować imprezy. Ostatecznie zdecydowała się Holandia, która w Jerozolimie była 12., ale telewizja NOS od razu zapowiedziała, że zrobi to „na biednie”. Ponoć ówczesny dyrektor stacji IBA sam kontaktował się z nadawcą NOS i zachęcał do wzięcia na siebie tego „wątpliwego przywileju” bycia gospodarzem, bo wiedział, że ponowna organizacja Eurowizji w Izraelu całkowicie sparaliżuje finansowo krajowego nadawcę publicznego. Mówi się, że Holendrzy na organizację Eurowizji wydali jedynie nieco ponad 2,5 mln złotych. Zobaczcie skrót występów z ESC 1980:

Zaraz po tym jak Izrael odrzucił prawo do organizacji Eurowizji, EBU ustaliło termin konkursu na 19 kwietnia, a tego dnia obchodzono w Izraelu Yom Hazikaron, czyli Dzień Pamięci Poległych Żołnierzy Izraelskich i Ofiar Terroryzmu, który wypada każdego 4 dnia miesiąca ijar – ósmego miesiąca w żydowskim kalendarzu. Święto przypada najczęściej na kwiecień lub maj i jest ruchome. W dzień święta zamknięte są wszelkie obiekty rozrywkowe, a nadawcy radiowi i telewizyjni przygotowują specjalne ramówki. Telewizja IBA nie mogła więc transmitować Eurowizji i w niej uczestniczyć dlatego wycofała się z rywalizacji i jest to pierwszy w historii przypadek, gdy zwycięski kraj nie pojawił się w kolejnym konkursie. Jest to też pierwsza (ale nie ostatnia) przerwa w startach Izraela na Eurowizji.

Chociaż wiadomo już było, że Izrael nie wyśle reprezentanta do Holandii, zorganizowano tradycyjny Festiwal Piosenki Izraelskiej, który z powodzeniem wybierał piosenki na Eurowizje 1978 i 1979. Finał wygrała formacja Ha’Achim Veha’Achayot (Bracia i Siostry) z piosenką „Pizmon Chozer” czyli „Refren”. Zespół powstał w 1971 roku i funkcjonował do 1983, dość często zmieniając swój skład. Reaktywował się w 2002 i działał do 2010 roku. Był jednym z ulubionych zespołów lat 70. Od 1981 roku telewizja IBA rozdzieli festiwal od Eurowizji, a nowych reprezentantów wybierać będzie poprzez nowy format preselekcji pod nazwą „Kdam Eurovision”. Występ zespołu Brothers & Sisters z festiwalu znajdziecie powyżej, a studyjną wersję poniżej.

Korzystając z nieobecności Izraela, do stawki Eurowizji 1980 przyłączyło się Maroko, reprezentowane przez Samirę Bensaid i „Bitaqat Hub” po arabsku. Telewizja z tego kraju nie mogłaby rywalizować na jednej scenie z reprezentantem Izraela i oczywiście nie mogłaby pokazać występu tego kraju, więc roczna absencja była świetną okazją, by pokazać się w konkursie. Niestety nie wyszło im to najlepiej – Samira otrzymała jedynie 7 punktów i zajęła przedostatnie miejsce. Telewizja IBA, z wiadomych względów, nie transmitowała Eurowizji.