­čç«­čç╣ HISTORIA W┼üOCH NA EUROWIZJI (1958): „Volare” – Sukces w Ameryce, hit na ca┼éym ┼Ťwiecie i … tylko 3. miejsce w Eurowizji

├ôsm─ů edycj─Ö Sanremo zorganizowano znacznie wcze┼Ťniej bo ju┼╝ w dniach 30 stycznia – 1 lutego 1958 roku w Casino di Sanremo. Aby zebra─ç jak najbardziej atrakcyjne grono uczestnik├│w telewizja RAI nawi─ůza┼éa wsp├│┼éprac─Ö z firm─ů ATA, kt├│ra prowadzi┼éa nab├│r, a jej komisja przes┼éucha┼éa prawie 400 piosenek, wybieraj─ůc 135, a p├│┼║niej wskazuj─ůc najlepsz─ů dwudziestk─Ö. List─Ö og┼éoszono w grudniu. Podobnie jak rok temu, w dniach p├│┼éfina┼é├│w prezentowano po 10 piosenek, a jurorzy wskazywali po 5 do fina┼éu. Ka┼╝da piosenka mia┼éa dwie r├│┼╝ne interpretacje wokalne, a oceniania podj─Ö┼éo si─Ö 200 juror├│w, z czego 100 reprezentowa┼éo publiczno┼Ť─ç, a drugie tyle to prenumeratorzy gazet. Prowadz─ůcymi byli Gianni Agus i Fulvia Colombo. ┼ü─ůcznie o wygran─ů walczy┼éo 15 wykonawc├│w, w tym wiele gwiazd. A┼╝ 9 uczestnik├│w mia┼éo ju┼╝ za sob─ů festiwalowy debiut, jednak najwi─Öksz─ů sensacj─ů by┼é powr├│t Nilli Pizzi, legendarnej zwyci─Ö┼╝czyni pierwszej edycji festiwalu. Powr├│ci┼éa tak┼╝e jedna z pierwszych reprezentantek W┼éoch na Eurowizji – Tonina Torrielli. Nie zabrak┼éo tak┼╝e zwyci─Özcy Sanremo 1954 – Giorgio Consolini. Poproszono go o zast─ůpienie Fausto Cigliano, kt├│ry wycofa┼é si─Ö w ostatniej chwili nie podaj─ůc konkretnego powodu. Giorgio musia┼é nauczy─ç si─Ö czterech piosenek w par─Ö godzin, ale odni├│s┼é sukces!

Kto odrzuci┼é s┼éynne „Volare”?

W finale wygra┼éa piosenka „Nel blu dipinto di blu” napisana przez Francesco Migliacci’ego i Domenico Modugno, kt├│ry by┼é jednym z jej wykonawc├│w na scenie. To pierwszy taki przypadek w historii festiwalu – Modugno nie tylko jako pierwszy za┼Ťpiewa┼é sw├│j w┼éasny utw├│r, ale te┼╝ wygra┼é. Drugim wykonawc─ů ┼Ťpiewaj─ůcym ten utw├│r by┼é bardzo m┼éody Johnny Dorelli. Piosenka znana nam jako „Volare” zdoby┼éa 63 punkty. Drugie miejsce mia┼éo „L’edera” (41 punkt├│w) wykonywane przez Nill─Ö Pizzi oraz Tonin─Ö Torrielli, a trzecie „Amare un’altra” (22 punkty) wykonywane tak┼╝e przez Nin─Ö oraz przez Gino Latill─Ö. Co ciekawe, Modugno wykona┼é w Sanremo 1958 tylko ten jeden utw├│r, Tonina mia┼éa trzy piosenki (zaj─Ö┼éa te┼╝ 9. miejsce, a z ostatnim utworem nie dosta┼éa si─Ö do fina┼éu). Chyba nikt nie spodziewa┼é si─Ö wtedy, ┼╝e „Nel blu…” stanie si─Ö jedn─ů z najs┼éynniejszych w┼éoskich piosenek, sprzeda si─Ö w 25 milionach kopii na ca┼éym ┼Ťwiecie, przez trzyna┼Ťcie tygodni zajmowa─ç b─Ödzie czo┼éowe pozycje na li┼Ťcie Billboardu i po dzi┼Ť dzie┼ä b─Ödzie najbardziej docenion─ů kompozycj─ů w historii Sanremo. Co ciekawe, „Volare” proponowane by┼éo innym wykonawcom, np. Nilli Pizzi czy Claudio Villi i zosta┼é przez nich odrzucony, st─ůd Domenico zmuszony by┼é wykona─ç go osobi┼Ťcie.

Jak powstał największy hit Sanremo?

Domenico urodzi┼é si─Ö 9 stycznia 1928 roku w Polignano a Mare (Apulia). W 1947 roku wyjecha┼é do Turynu, gdzie pracowa┼é jako kelner, a po 1949 (gdy zako┼äczy┼é s┼éu┼╝b─Ö wojskow─ů) zapu┼Ťci┼é w─ůsy i zacz─ů┼é gra─ç na akordeonie by wyst─Öpowa─ç otoczonym przez swoje kole┼╝anki. Karier─Ö zacz─ů┼é najpierw od teatru i kina, natomiast muzyk─ů (a zw┼éaszcza ┼Ťpiewaniem) zaj─ů┼é si─Ö dopiero na pocz─ůtku lat 50. W 1953 jego wykonanie „Ninna nanna” zainteresowa┼éo samego Franka Sinatr─Ö i w tym samym roku Modugno podpisa┼é kontrakt p┼éytowy. Debiutancki album wyda┼é w 1954, a dwa lata p├│┼║niej pojawi┼é si─Ö podczas Sanremo, ale tylko jako autor piosenki dla Gianni’ego Marzocchi. Utw├│r zaj─ů┼é 8. miejsce. Chocia┼╝ zdobywa┼é popularno┼Ť─ç, mia┼é te┼╝ problemy z cenzur─ů – co najmniej dwukrotnie na pocz─ůtku swojej kariery musia┼é zmienia─ç teksty piosenek, by mog┼éy by─ç one wydane. Prawdziw─ů s┼éaw─Ö zdoby┼é dzi─Öki Sanremo i „Nel blu dipinto di blu”. Twierdzi┼é, ┼╝e tekst „Volare” pojawi┼é si─Ö w jego g┼éowie pewnego ranka, gdy obserwowa┼é b┼é─Ökitne niebo nad swoim domem w Rzymie, a zdanie „pomalowa┼éem si─Ö na niebiesko” mia┼éo pojawi─ç si─Ö podczas spaceru. P├│┼║niej jednak zmieni┼é wersj─Ö i m├│wi┼é, ┼╝e pomys┼é na utw├│r pojawi┼é si─Ö na bazie koszmaru sennego. Opinie krytyk├│w by┼éy bardzo pozytywne – piosenk─Ö uznano za najbardziej oryginaln─ů i nowatorsk─ů w historii festiwalu, a zwyci─Östwo Domenico mia┼éo by─ç sporym krokiem naprz├│d nie tylko w samym festiwalu, ale w og├│le we w┼éoskiej muzyce.

„Tylko” trzecie miejsce na Eurowizji

Co naj┼Ťmieszniejsze, „Volare” nie wygra┼éo Eurowizji 1958 w Hilversum. Jako autor utworu to w┼éa┼Ťnie Domenico zosta┼é wskazany na reprezentanta kraju. Otwiera┼é fina┼é, a zaraz po nim wyst─ůpi┼éa reprezentantka gospodarzy – Corry Brokken. W┼éochy najwi─Öcej punkt├│w dosta┼éy z Niemiec i Belgii – po 4 g┼éosy. Po jednym doda┼éy Szwajcaria, Austria, Szwecja, Francja i Holandia, a jury z Danii i Luksemburga pozostawi┼éy Itali─Ö z zerem. ┼ü─ůcznie Domenico zgarn─ů┼é 13 punkt├│w i zaj─ů┼é 3. miejsce, zdecydowanie przegrywaj─ůc ze Szwajcari─ů (24) i Francj─ů (27). Na tak─ů r├│┼╝nic─Ö z┼éo┼╝y┼éo si─Ö zreszt─ů jury w┼éoskie, kt├│re przyzna┼éo jedynie dwie noty – 4 punkty dosta┼éa Lys Assia, a a┼╝ 6 Andre Claveau. Punkty poda┼éa prowadz─ůca Sanremo Fulvia Colombo, a Eurowizj─Ö komentowa┼éa Bianca Maria Piccinino. Pomimo przegranej „Volare” sta┼éo si─Ö ┼Ťwiatowym hitem, przet┼éumaczono tekst na ponad 13 j─Özyk├│w, a piosenka zdoby┼éa dwie nagrody Grammy – to zreszt─ů do tej pory jedyny utw├│r eurowizyjny z takim wyr├│┼╝nieniem. Hit zaj─ů┼é 2. miejsce w show jubileuszowym „Congratulations” przegrywaj─ůc tylko z „Waterloo”. Mia┼é dok┼éadnie 200 punkt├│w w p├│┼éfinale i przegra┼é tylko z „Waterloo” (331). W fina┼éowym g┼éosowaniu Domenico mia┼é 267 punkt├│w, a ABBA 329. Polscy widzowie w pierwszej rundzie dali mu 6 punkt├│w, a w drugiej osiem. Co ciekawe, „Volare” w rundzie pierwszej nie dosta┼éo ┼╝adnej dwunastki, w drugiej najwy┼╝sze noty dali widzowie z Niemiec, Litwy i Turcji. W 2008 roku, z okazji 50-lecia piosenki, we W┼éoszech wydano specjalny znaczek pocztowy. „Volare” odnios┼éo tak ogromny sukces, ┼╝e trudno jest opisa─ç to w tak kr├│tkim artykule.

Wielki sukces za Atlantykiem

Sam Domenico jeszcze 10 razy wyst─ůpi w Sanremo, trzykrotnie wygrywaj─ůc. Na Eurowizj─Ö trafi jeszcze dwukrotnie, wi─Öc i do jego biografii jeszcze wr├│cimy. Reprezentanta W┼éoch zaskoczy┼é przede wszystkim wielki sukces w USA i wspania┼éy odzew Amerykan├│w na jego utw├│r. Wyst─ůpi┼é tam w wielu popularnych programach telewizyjnych, odby┼é te┼╝ d┼éug─ů tras─Ö koncertow─ů. W trakcie jego pobytu w Ameryce ┼╝ona urodzi┼éa mu pierwsze dziecko. Wokalista nie m├│g┼é jednak przerwa─ç tournee i wr├│ci─ç do W┼éoch bo grozi┼éa mu za to kara rz─Ödu 100 tys. dolar├│w. Sukces w USA by┼é szeroko komentowany przez w┼éoskie media, zw┼éaszcza, ┼╝e tak dobre wyniki sprzeda┼╝y utworu do tej pory s─ů wielkim wyczynem dla rodak├│w Domenico. Wikipedia podaje, ┼╝e wokalista ok. 60 razy przekracza┼é Atlantyk, wyst─ůpi┼é we wszystkich stanach, ale to w Caracas jego koncert mia┼é najwi─Öksz─ů frekwencj─Ö – 121 tys. widz├│w. W 1958 zaraz po powrocie z wyczerpuj─ůcej trasy pojawia si─Ö pomys┼é na nowy utw├│r pt. „Piove (Ciao, ciao bambina)”, ale to ju┼╝ materia┼é na kolejny odcinek cyklu. „Volare” by┼éo oczywi┼Ťcie oskar┼╝one o plagiat. Antonio De Marco pozwa┼é tw├│rc├│w twierdz─ůc, ┼╝e dotarli oni jako┼Ť do niewydanej publicznie (ale granej na koncertach) piosenki „Il castello dei sogni”. Spraw─Ö jednak przegra┼é, a dodatkowo Domenico pozwa┼é go o znies┼éawienie. W efekcie De Marco zosta┼é skazany. Covery „Volare” nagrali m.in. Dean Martin, Bobby Rydell, Al Martino, Emma Marrone, ale najbardziej znan─ů wersj─ů jest ta od Gypsy Kings. W Polsce wersj─Ö pt. „Gdie ty tam i ja” przygotowa┼é Krzysztof Krawczyk.

Zdj─Öcie: ViaggiNews.com

%d bloger├│w lubi to: