­čç«­čç╣ Historia W┼éoch na Eurowizji (1956): Sanremo inspiracj─ů dla Konkursu Piosenki Eurowizji. Dwie pierwsze reprezentantki kraju

Telewizja RAI czyli Radiotelevisione Italiana to publiczny nadawca w┼éoski, kt├│rego w┼éa┼Ťcicielem jest Ministerstwo Ekonomii i Finans├│w. Pierwsza instytucja radiowa w kraju (URI – Unione Radiofonica Italiana) powsta┼éa ju┼╝ w 1924 roku, natomiast regularne nadawanie telewizyjne rozpocz─Öto w 1954 roku, dok┼éadnie 3 stycznia o 11:00. Ju┼╝ wtedy RAI by┼éo cz┼éonkiem Europejskiej Unii Nadawc├│w, do kt├│rej do┼é─ůczy┼éo w momencie powstawania tej organizacji, w 1950 roku. W 1951 roku narodzi┼é si─Ö natomiast Festival della canzone italiana di Sanremo, kt├│ry zainspirowa┼é EBU do stworzenia w 1956 Konkursu Piosenki Eurowizji. Pomys┼é powsta┼é w 1955 roku w Monako na spotkaniu delegat├│w Europejskiej Unii Nadawc├│w. W pierwszej edycji konkursu (transmitowanego tylko poprzez stacje radiowe) wzi─Ö┼éo udzia┼é jedynie 7 pa┼ästw, w tym W┼éochy. Nadawca RAI nie musia┼é specjalnie wysila─ç si─Ö w kwestii wyboru reprezentanta, po prostu zdecydowa┼é, ┼╝e wska┼╝e z automatu osob─Ö, kt├│ra wygra festiwal Sanremo. Co ciekawe, w┼éoski festiwal powsta┼é po to, by o┼╝ywi─ç ruch turystyczny w regionie. Pierwsza edycja odby┼éa si─Ö w 1951 roku w holu kasyna z udzia┼éem trzech wykonawc├│w. Nie zebra┼éa jednak pochwa┼é, a widzowie bardziej zaj─Öci byli jedzeniem czy piciem ni┼╝ ogl─ůdaniem wyst─Öp├│w. W kolejnym roku by┼éo ju┼╝ nieco lepiej – zwi─Ökszono grono uczestnik├│w do pi─Öciu, a zwyci─Ö┼╝czyni─ů by┼éa … laureatka pierwszej edycji – Nilla Pizzi. Pi─ůta edycja Sanremo – ta z 1955 – by┼éa pierwsz─ů transmitowan─ů na ┼╝ywo w telewizji i radiu. Sz├│st─ů po┼é─ůczono natomiast z preselekcjami do pierwszej Eurowizji.

Debiutanci z Sanremo na Eurowizj─Ö

VI Sanremo Festival odby┼é si─Ö w Sanremo Casino Party Hall w dniach 8-10 marca, a prowadz─ůcymi byli Fausto Tommei i Maria Teresa Ruta. Bazuj─ůc na wcze┼Ťniejszych do┼Ťwiadczeniach i opiniach postanowiono do udzia┼éu zaprosi─ç sze┼Ťciu stosunkowo nieznanych wykonawc├│w, by Sanremo by┼éo faktycznie konkursem piosenki, a nie bitw─ů na popularno┼Ť─ç. Przyj─Öto a┼╝ 6,6 tys. zg┼éosze┼ä, a spo┼Ťr├│d nich wskazano sze┼Ť─ç os├│b: Clar─Ö Vincenzi, Franc─Ö Raimondi, Gianni’ego Marzocchi’ego, Lucian─Ö Gonzales, Tonin─Ö Torrielli i Ugo Molinari’ego. Aby unikn─ů─ç kontrowersji zwi─ůzanych z wyborem jedynie nieznanych os├│b, RAI przygotowa┼éa czwart─ů serat─Ö, pozakonkursow─ů, w kt├│rej wyst─ůpi─ç mogli bardziej popularni wykonawcy. ├ôwczesne zasady Sanremo by┼éy nast─Öpuj─ůce: sze┼Ťciu wykonawc├│w dosta┼éo do za┼Ťpiewania r├│┼╝ne piosenki, ┼é─ůcznie danego wieczoru prezentowano 10 utwor├│w, a po ka┼╝dej seracie jurorzy wybierali 5 najlepszych utwor├│w, kt├│re trafia┼éy do fina┼éu. Zgodnie z werdyktem w finale Tonina mia┼éa trzy utwory, Luciana, Gianni i Franca po jednym, Ugo a┼╝ cztery, a Clara Vincenzi zosta┼éa wyeliminowana. Fina┼éowe g┼éosowanie komisji wygra┼éa Franca Raimondi (na zdj.) za „Aprite le finestre” zdobywaj─ůc 171 punkt├│w. Drugie miejsce mia┼éa Tonina Torrielli z „Amami se vuoi” ze 163 punktami. Trzecie miejsce przypad┼éo Lucianie Gonzales za „La vita e un paradiso di bugie” (153 punkty). Chocia┼╝ Ugo mia┼é a┼╝ cztery piosenki w stawce ┼╝adna z nich nie wesz┼éa do czo┼éowej czw├│rki. Generalnie ┼╝aden utw├│r z VI edycji festiwalu nie zdoby┼é zbyt du┼╝ego rozg┼éosu, ale powt├│rzy┼é si─Ö skandal z udzia┼éem Serafino Dabbene znanym jako „M┼Ťciciel Vercelli”. Ju┼╝ dwa lata wcze┼Ťniej protestowa┼é przeciwko odrzuceniu jego piosenki po┼Ťwi─Öconej kr├│likom i kotorm rzucaj─ůc w publiczno┼Ť─ç ulotkami. W 1956 zn├│w g┼éo┼Ťno manifestowa┼é tam swoje niezadowolenie z powodu pracy komisji selekcyjnej. Usuni─Öto go z holu i aresztowano.

Franca i Tonina jad─ů do Lugano

Zgodnie z obowi─ůzuj─ůcymi w 1956 roku zasadami wymagaj─ůcymi od kraj├│w posiadania dw├│ch reprezentant├│w telewizja RAI podj─Ö┼éa decyzj─Ö, ┼╝e do Lugano pojad─ů laureatki 1. i 2. miejsca festiwalu. Franca Raimondi urodzi┼éa si─Ö w 1932 roku w Monopoli (prowincja Bari). Swoj─ů karier─Ö muzyczn─ů zacz─Ö┼éa od udzia┼éu w konkursie dla debiutant├│w, kt├│ry doprowadzi┼é j─ů na scen─Ö Sanremo 1956. Wykona┼éa tam zwyci─Öski utw├│r „Aprite le finestre”, a tak┼╝e trzy inne utwory – „Lucia e Tobia” w duecie z Gianni’m Marzocchim, „Sogni d’or” z Clar─ů Vincenzi i samodzielnie „Il trenino del destino”. Wszystkie trzy jednak odpad┼éy przed fina┼éem. Eurowizyjna piosenka „Aprite le finestre” („Otw├│rz okna”) wydana zosta┼éa na pierwszym w karierze singlu wokaliski, a p├│┼║niej zosta┼éa te┼╝ wybrana jako motyw muzyczny reklamy bi┼╝uterii Morellato. Autorami byli Virgilio Panzuti (kompozytor) i Pino Perotti (tekst). Piosenka zaj─Ö┼éa 10. miejsce na corocznej li┼Ťcie przeboj├│w. Druga reprezentantka W┼éoch z 1956 roku – Tonina Torrielli – urodzi┼éa si─Ö w 1934 roku w piemonckim Serravalle Scrivia. Zanim wyst─ůpi┼éa w konkursie „Voci Nuove” pracowa┼éa w fabryce cukierniczej Novi w Novi Ligure. W festiwalu Sanremo ┼é─ůcznie wykonywa┼éa cztery piosenki z czego „Qualcosa e rimasto” odpad┼éa w p├│┼éfina┼éach. „Il bosco innamorato” zaj─Ö┼éo w finale 6. miejsce, a „Il cantico del cielo” czwarte. Zapami─Ötano j─ů jako wykonawczyni─Ö, kt├│ra otrzyma┼éa mo┼╝liwo┼Ť─ç wyst─Öpu na bis, chocia┼╝ zaj─Ö┼éa w finale 2. miejsce. T┼éumaczono to p├│┼║niej faktem posiadania kontraktu z firm─ů Cetra nale┼╝─ůc─ů do Rai, wi─Öc telewizja w┼éoska by┼éa wyra┼║nie zainteresowana promowaniem Toniny. „Amami se vuoi” („Kochaj mnie je┼Ťli chcesz”) by┼éo jej drugim singlem wydanym w 1956 roku przez wytw├│rni─Ö Cetra. Piosenk─Ö skomponowa┼é Vittorio Mascheroni, a tekst napisa┼é Mario Panzeri. Na corocznej li┼Ťcie przeboj├│w utw├│r zaj─ů┼é 15. pozycj─Ö.

Co po Eurowizji?

Podczas Eurowizji 1956 w Lugano Franca za┼Ťpiewa┼éa jako si├│dma, a Tonina jako ostatnia. Dyrygentem orkiestry podczas obu prezentacji w┼éoskich by┼é Gian Stellari. Wynik├│w dla kraj├│w, kt├│re nie wygra┼éy, nigdy nie poznali┼Ťmy, jednak m├│wi si─Ö, ┼╝e Franca za sw├│j utw├│r zaj─Ö┼éa 7. miejsce, co nie jest nigdzie potwierdzone. Po udziale w Eurowizji startowa┼éa te┼╝ w wielu innych festiwalach, a tak┼╝e koncertowa┼éa w Kanadzie czy USA, gdzie zdobywa┼éa spor─ů popularno┼Ť─ç. Sw├│j ostatni nowy utw├│r wyda┼éa w 1961 roku chocia┼╝ karier─Ö artystyczn─ů kontynuowa┼éa a┼╝ do pocz─ůtku lat 80. Zmar┼éa na raka w 1988 roku, a w 2004 roku w mie┼Ťcie Monopoli nazwano jej imieniem ┼╝e┼äski konkurs piosenki. Tonina tak┼╝e konkurowa┼éa w wielu nowych konkursach i festiwalach, wr├│ci┼éa te┼╝ nawet do Sanremo, chocia┼╝ w 1957 roku spotka┼éa j─ů tam przykro┼Ť─ç – podczas czwartego wieczoru zafa┼észowa┼éa i uciek┼éa ze sceny, na kt├│r─ů z powrotem przyprowadzi┼é j─ů dyrygent. Takie sytuacje oczywi┼Ťcie zdarzaj─ů si─Ö ka┼╝demu, ale cz─Ö┼Ť─ç prasy by┼éa dla niej bezlitosna m├│wi─ůc o zbyt du┼╝ej presji lub zbyt s┼éabym przygotowaniu do festiwalu. Wokalistka wyda┼éa cztery albumy (ostatni w 1967 roku), mn├│stwo piosenek i EP-ek. Karier─Ö muzyczn─ů zako┼äczyla w 1965 roku, ale w 2011 pojawi┼éa si─Ö w programie po┼Ťwi─Öconym zmar┼éej gwie┼║dzie Nilli Pizzi (pierwszej zwyci─Ö┼╝czyni Sanremo). W maju 2017 RAI zaprosi┼éo j─ů do programu dotycz─ůcego Eurowizji, gdzie mia┼éa opowiedzie─ç o swoim do┼Ťwiadczeniu Francescowi Gabbani’emu, kt├│ry wtedy reprezentowa┼é W┼éochy. Co ciekawe, piosenka „Amami se vuoi” zosta┼éa w 1999 roku wykorzystana do reklamy Fiata Punto na terenie Wielkiej Brytanii.

W kolejnych odcinkach cyklu poznacie następne ciekawostki i fakty z eurowizyjnej historii Włoch!

Zdj─Öcie: Listal

%d bloger├│w lubi to: