Eurowizyjna Historia Izraela. Odcinek 13: 1983 – „Malka” czyli „Królowa”. Wielka gwiazda muzyki Izraela – Ofra Haza – jedzie do Niemiec

Izraelska Madonna wkracza na scenę! Kolejny wielki sukces hebrajskiej piosenki! Kim była Ofra Haza? Przypominam jej największe hity!

Sukces utworu „Hora” sprawił, że telewizja IBA nie miała wątpliwości w jaki sposób wybrać reprezentanta na Eurowizję 1983 w RFN. Kdam odbył się 5 marca (nieco ponad półtora miesiąca przed ESC) w Jerusalem Theater, a do Daniela Peera w roli współprowadzącej dołączyła Dalia Mazor. O wygraną walczyło aż 13 kandydatów, a zwycięzcę wskazywało regionalne jury. Na miejscu 10. znalazła się uczestniczka selekcji 1979 (miała wtedy 13 lat) – Gitit Shoval (utwór „Beyti„). Zremisowała z Pniną Rosenblum (utwór „Tamid isha„), późniejszą parlamentarzystką. Ilana Avital była piąta z „Od va’od” – wokalistka i aktorka będzie jeszcze próbować swoich sił w selekcjach Izraela i Francji. Drugie miejsce, podobnie jak rok wcześniej zajęła Yardena Arazi, reprezentantka Izraela z 1976 (w ramach zespołu Chocolate, Menta, Mastik) oraz współprowadząca ESC 1979. Tym razem na konkurs przygotowała „Shiru shir Amen” i zdobyła 72 punkty. Przegrała jednym. Jej występ znajdziecie poniżej.

Zwyciężczynią została Ofra Haza z „Hi” („Alive”), a tytuł piosenki miał wiele form zapisu („Khay”, „Jai”, „Hay” czy „Chai”). Bat-Sheva Ofra Haza-Ashkenazi urodziła się w 1957 w Tel-Awiwie. Debiutancki album wydała w 1980, a płyta zawierała jeden z jej największych hitów – „Shir Ha’frecha (The Bimbo Song)„. Kolejne albumy (wydawane rok po roku) cieszyły się równie wielkim uznaniem i pokrywały się złotem. Nazywana była „Izraelską Madonną” lub „Madonną Wschodu”. Bardzo szybko zauważyła w Eurowizji spory potencjał i trzykrotnie próbowała się na nią bezskutecznie dostać.

Piosenkę „Hi” napisali Ehud Manor i Avi Toledano (reprezentant z ubiegłego roku)- pierwotnie piosenka przeznaczona była dla Yardeny Arazi, jednak wokalistka odrzuciła ofertę twierdząc, że ma już inną kompozycję. Drugim wyborem była Ofra Haza. Piosenka stała się hitem w kraju. Tekst metaforycznie dotyka narodu izraelskiego, żywego pomimo wielu prób unicestwienia. Dodatkowego znaczenia utwór nabrał poprzez fakt, że śpiewano go w Niemczech, zresztą w ramach przygotowań do konkursu Ofra i jej team odwiedzili obóz koncentracyjny Dachau. Także kolor stroju Ofry – żółty – nie był przypadkowy. „Hi” nagrano też po angielsku („High”), francusku („Vas, vas, vas„) i niemiecku („Frei”).

Izrael wystartował na Eurowizji w Monachium jako 16., pomiędzy Danią a Portugalią. Dyrygentem był Silvio Nanssi Brandes. Ofra w głosowaniu zdobyła 136 punktów i jedynie 6 głosami przegrała z Corinne Hermes z Luksemburga. Dwunastki Haza otrzymała od Holandii i Austrii, dziesiątki od Wielkiej Brytanii, Jugosławii, Niemiec, Portugalii, Belgii i Luksemburga, a osiem punktów dała Francji. Tylko Turcja i Cypr pozostawiły Izrael bez żadnych punktów. Jury z Izraela swoją najwyższą notę dało triumfującemu Luksemburgowi, 10 dostała Jugosławia, a 8 Szwecja. Punkty przekazywał Yitzhak Shim’oni, a stacja IBA jak zwykle nie zapewniła swoim widzom komentatora na czas transmisji. Eurowizję dla radia Reshet Gimel relacjonował Daniel Peer. Piosenki z Izraela, Szwecji i Jugosławii wymienia się jako te, które osiągnęły po Eurowizji sukces międzynarodowy.

Zaraz po konkursie Ofra wydała album „Hi”, który sprzedał się w 43 tys. egzemplarzy i pokrył się platyną. W 1988 pojawił się singiel „Im Nin’alu”, który stał się przebojem poza granicami Izraela i dał Ofrze prestiżowe nagrody oraz bilet do światowej sławy. Zaczęła nagrywać po angielsku, współpracować z uznanymi kompozytorami i muzykami, otrzymywała świetne recenzje, a w 1992 roku była nawet nominowana do Grammy. Nagrała utwór do filmu „The Prince of Egypt” w którym śpiewa też po polsku, a z Sinead O’Connor wystąpiła podczas ceremonii wręczenia pokojowej nagrody Nobla 1994. Wydała ponad 20 albumów, uczestniczyła w nagrywaniu ośmiu ścieżek filmowych. Była szanowana i uwielbiana przez słuchaczy w każdym wieku.

W 2000 roku zmarła, a przyczyną śmierci było zapalenie płuc, jednak media szybko dotarły do informacji, że wokalistka była chora na AIDS. Ujawnienie tych doniesień wywołało skandal w Izraelu, zresztą później mąż Hazy oskarżył szpital o zarażenie wokalistki. Sam zmarł z powodu przedawkowania narkotyków w 2001 roku. Ofra Haza jest pochowana na cmentarzu Yarkon w mieście Petah Tikva. W 2007 wydano jej biografię, a jeden z tel-awiwskich parków nazwano jej imieniem. Pogrzeb gwiazdy relacjonowała telewizja IBA.

 

 

 

 

 

 

 

%d blogerów lubi to: