Nieco historii…

Litwa i Estonia jadą do Malmoe

Szef estońskiej delegacji eurowizyjnej potwierdził udział Estonii w Eurowizji 2013 oraz to, że w tym kraju odbędą się preselekcje „Eesti Laul”. Ich format nie jest jeszcze do końca ustalony. Dzień później podobną deklarację złożył szef delegacji litewskiej – Litwa na pewno weźmie udział w Eurowizji 2013 i przygotuje preselekcje publiczne. Format nie jest znany, a mając w pamięci poprzednie preselekcje naszych sąsiadów, dla wielu fanów format nie będzie znany (czyt. zrozumiały) nawet w trakcie trwania preselekcji.

Historia eurowizyjna trzech małych krajów bałtyckich – Litwy, Łotwy i Estonii – pełna jest wzlotów i upadków. Jako pierwsza zadebiutowała (i upadła) Estonia, kończąc udział w ESC 1993…przed samą Eurowizją, bowiem kraj nie przeszedł tzw. „Kwalifikacji do Milstreet”, zajmując 5. miejsce. Rok później Estonia oficjalnie
zadebiutowała, a towarzyszyła jej Litwa. I przyznać trzeba, że te dwa państwa poradziły sobie wręcz masakrycznie źle – Litwa była ostatnia, Estonia przedostatnia – razem zdobyły 2 punkty. Sromotna porażka zakończyła się brakiem Litwy i
Estonii na ESC 1995. Litwa zresztą obraziła się na dłużej, pozostawiając Estonię samą na placu boju, która wróciła w 1996 i zajęła wysokie, 5. miejsce. W 1997 była 8., a w 1998 dwunasta. Na Eurowizję 1999 powróciła Litwa, zajmując 20. miejsce, wtedy, gdy Estonia była szósta i zaczęła być uznawana za „eurowizyjnego tygrysa”. W 2000 Litwy znów zabrakło, ale po raz pierwszy pojawiła się Łotwa, która okazała się być silnym rywalem dla Estonii. Łotwa zakończyła rywalizację na 3. miejscu, Estonia była czwarta. Eurowizja 2001 to pierwsze spotkanie trzech małych krajów bałtyckich na jednej scenie. Łotwa wypadła najsłabiej – zajęła 18. miejsce, Litwa była 13., a Estonia niespodziewanie wygrała cały konkurs. Na Eurowizji w Talinie z kolei, konkurs wygrała…Łotwa, pozostawiając Estonię na dobrym, trzecim miejscu, a Litwę (niestety) na dwudziestym trzecim.

Eurowizja w Rydze odbyła się bez udziału reprezentanta Litwy. Niestety, zarówno dla gospodarzy, jak i dla Estończyków głosowanie zakończyło się fatalnie – Estonia była 21., a Łotwa 24., tym samym pobijając „rekord” – najsłabiej oceniony gospodarz Eurowizji. W związku z wprowadzeniem półfinału, wszystkie trzy państwa ponownie się ze sobą spotkały i rywalizowały o wejście do finału. Awansu nie otrzymał żaden z krajów (najbliżej była Estonia, na dwunastym miejscu). Rok później w Kijowie awans zdobyła tylko Łotwa, zajmując w finale 5. miejsce. Estonia była tym razem daleko od „kreski”, a Litwa w ogóle zajęła ostatnie miejsce w półfinale. Rok 2006 to długo wyczekiwany sukces Litwinów. Zakwalifikowali się do finału, zajmując w nim 6. lokatę. Estonia znów daleko poza finałem, a Łotwa (która miała gwarantowany finał) zajęła 16. miejsce. W Helsinkach Litwa miała zapewniony udział w finale, ale zajęła w nim tylko 21. miejsce. Estonia znów nie zdołała awansować (z roku na rok raczej oddalała się od finału), a Łotwa do finału trafiła, ale zajęła w nim 16. miejsce.

Wprowadzenie drugiego półfinału przyniosło ponownie szczęście Łotwie – awansowała do finału i zajęła tam 11. miejsce. Nikt wtedy jeszcze nie wiedział, że Piraci zakończą dobrą passę Łotwy na ESC. Litwa i Estonia nie zakwalifikowały się do finału, a Estonia przy okazji narobiła sobie wstydu na całą Europę. Dobry los odwrócił się od Łotwy w 2009 roku – kraj zajął ostatnie miejsce w półfinale. Awansowały natomiast Litwa i Estonia, przy czym Estonia poprawiła swój wizerunek po „Leto Svet” zajmując 6. miejsce za piękną balladę „Randajad”. Litwa w finale była na dnie stawki. 2010 rok to powtórka z 2004 – żaden mały kraj bałtycki nie dostał się do finału, przy czym Łotwa znów była ostatnia, Litwa zaś najbliżej „kreski” – miejsce 12. W 2011 mamy z kolei powtórkę z 2009 – awansują Litwa i Estonia, Łotwa zostaje w półfinale. Kraje które zdobyły awans nie poradziły sobie w finale dość dobrze – Litwa była 19., Estonia (mimo bycia faworytką) zakończyła rywalizację na przedostatniej pozycji. Baku nie przyniosło specjalnych zmian – Łotwa czwarty raz z rzędu poza finałem, Estonia i Litwa w finale, przy czym Estonia znów (jak w Moskwie) zajęła 6. miejsce i zachwyciła Europę. Litwa pozbierała punkty od emigrantów i udało jej się zająć 14. miejsce.

HISTORIA SZWECJI NA ESC – 2002 (cz. 1)

Rok 2002 to przełom w historii Melodifestivalen, którego format do tej pory zmieniał się rzadko i raczej były to niewielkie modyfikacje. Od 2002 wprowadzono aktualny system – 4 półfinały + runda dogrywkowa + finał, a dodatkowo umożliwiono zgłaszanie utworów w języku innym niż angielski, co doprowadziło oczywiście do masowego śpiewania po angielsku. Pierwszy półfinał odbył się w Vaxjo, a wygrała go grupa Brandsta City Slackers. Półfinał w Norkopping wygrały Afro-Dite, a drugie miejsce zajęła Javiera Munoz, która śpiewała utwór po części w języku hiszpańskim. Trzeci półfinał zakończył się triumfem Osten med Resten. W tej grupie znalazła się też formacja Arvingarna (ESC 1993), ale nie zakwalifikowała się do finału, zajęła 6. miejsce. W ostatnim półfinale zmierzyli się ze sobą byli reprezentanci – grupa Friends (2001) i Jan Johansen (1995). Friends zakwalifikowali się do finału z drugiego miejsca, Jan trafił do dogrywki, a wygrało trio złożone z Kikki Danielsson (dwukrotnej reprezentantki Szwecji), Lotty Engberg (też występowała już na ESC) oraz Elisabeth Andreasson (reprezentowała Szwecję, ale ESC wygrała później dla Norwegii). O ile w półfinałach decydowali tylko widzowie (głosując w dwóch rundach, tak jak to jest teraz organizowane), tak w dogrywce decydowali tylko jurorzy złożeni z byłych reprezentantów kraju. Dzięki ich wsparciu do finału trafił Jan Johansen, a także grupa Barbados.

W finale (Sztokholm – Globen) najwięcej punktów od jury i widzów zdobyła formacja Afro-Dite i utwór „Never let you go”. I to by było na tyle, jeżeli chodzi o zgodność – drugie miejsce u jury wywalczyła Javiera Munoz, która jednak nie otrzymała punktowego wsparcia od widzów. Widzowie drugie miejsce przyznali Mendez (drugie miejsce w pierwszym półfinale), co w połączeniu z czwartym miejscem od jury dało 2. miejsce w klasyfikacji generalnej. Trzecie miejsce u jury zajął Jan Johansen, obdarzony przez widzów 11 punktami, czyli siódmym miejscem – ostatecznie zakończył rywalizację właśnie na 7. miejscu. Trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej wywalczyły Kikki, Bettan i Lotta (utwór napisany przez G:sona) – drugie miejsce u widzów, ale trzecie od końca u jurorów. I jeszcze dwie ciekawostki – w 2002 roku runda dogrywkowa nazywała się „Wybór zwycięzców” ze względu na to, że o wynikach decydowali byli zwycięzcy MF (czyli reprezentanci eurowizyjni). Do preselekcji 2002 przystąpiła też jedna z weteranek MF – Anne-Louise Hanson. Było to jej jedenaste nieudane podejście.