Magda Romańska – fanka Eurowizji od 2014 roku. W 2016 odkryła Dziennik Eurowizyjny, a rok później dołączyła do grupy facebookowej. W konkursie najbardziej ceni różnorodność.
W ciągu 67-letniej historii Konkursu Piosenki Eurowizji na scenie wybrzmiały 1722 utwory z tekstami w ponad 80 językach i dialektach. Podczas pierwszego Konkursu Piosenki Eurowizji w 1956 roku, artyści zaśpiewali w 4 językach: po holendersku, niemiecku, francusku oraz włosku (dla porównania, w 2023 roku tych języków było 18). Zwyciężczynią pierwszej Eurowizji została Lys Assia z piosenką „Refrain”, śpiewaną w całości po francusku.
Reguły
W pierwszych latach istnienia Konkursu nie istniały żadne reguły dotyczące języka, w którym ma być wykonany utwór, ale przyjęto, że każdy kraj wyśle utwór w swoim języku. Obowiązek śpiewania w języku ojczystym pojawił się dopiero 10 lat później. W 1965 roku Szwecja ,,wyłamała się” i wysłała utwór „Absent friend” śpiewany przez Ingvara Wixella w języku angielskim. Spowodowało to zmianę w regulaminie. Od tamtej pory każdy utwór musiał być wykonany w jednym z oficjalnych języków urzędowych danego kraju. Chwilowo zniesiono tę regułę w latach 1973-1976, aby powrócić do niej w latach 1977–1998. Oobowiązek śpiewania w języku ojczystym, w 1977 roku, nie dotyczył Niemiec oraz Belgii, gdyż te kraje wybrały swoje propozycje przed opublikowaniem regulaminu. Z oczywistych względów, Malta, Irlandia i Wielka Brytania mogły wysyłać piosenki po angielsku (w tych krajach język angielski jest językiem urzędowym). W 1999 roku obowiązek śpiewania w języku ojczystym zniesiono na stałe.
Język angielski przepisem na sukces?
Obecnie, na Eurowizji najczęściej słyszymy piosenki w języku angielskim. Wiele osób uważa, że jest to przepis na sukces. Argumentem jest między innymi fakt, iż w taki sposób przekaz piosenki jest bardziej zrozumiały dla osób oglądających Eurowizję. Innym powodem za jest też to, że utwór z tekstem w języku angielskim będzie łatwiejszy do powtórzenia. Przeciwnicy podkreślają, że Konkurs Piosenki Eurowizji jest świetną okazją do zaprezentowania swojego języka, kultury i warto z tego skorzystać. Do tej pory, Konkurs Piosenki Eurowizji wygrało 35 piosenek wykonanych częściowo lub w całości po angielsku i jest to absolutny rekord. 21 utworów zajęło ostatnie miejsce.
Język francuski językiem Eurowizji
Właściwie podczas każdego Konkursu, możemy usłyszeć też język francuski. Jest on używany zarówno w piosenkach konkursowych, jak i przez prowadzących. W całej dotychczasowej historii, konkurs wygrało 14 piosenek wykonanych w całości po francusku (co daje drugie miejsce po języku angielskim): wspomniane wyżej „Refrain” (Szwajcaria 1956) „Dors, mon amour” (Francja 1958), „Tom Pillibi” (Francja 1960), „Nous les amoureux” (Luksemburg 1961), „Un premier amour” (Francja 1962), „Poupée de cire, poupée de son” (Luksemburg 1965), „Un jour, un enfant” (Francja 1969), „Un banc, un arbre, une rue” (Monako 1971), „Après toi” (Luksemburg 1972), „Tu te reconnaîtras” (Luksemburg 1973), „L’oiseau et l’enfant” (Francja 1977), „Si la vie est cadeau” (Luksemburg 1983), „J’aime la vie” (Belgia 1986) oraz „Ne partez pas sans moi” (Szwajcaria 1988). Jedynym lonkursem, w którym nie pojawił się ten język, była Eurowizja w 2022 roku, kiedy to Alvan & Ahez, reprezentujący Francję, zaśpiewali swój utwór Fullen po bretońsku. Język bretoński jest jednym z grupy języków celtyckich. Obecnie posługuje się nim ok. 200 tys. osób.
Różnorodność
Konkurs Piosenki Eurowizji jest świetną okazją do celebrowania różnorodności (Celebrate diversity – hasło ESC 2017 w Kijowie) kulturowej czy językowej. Obecnie bardzo często piosenki mają angielski tekst. Poniżej parę przykładów języków, których już od dawna nie słychać w piosenkach podczas Konkursu:
- język arabski – pierwszy i ostatni raz (w całości utworu) pojawił się w 1980 roku, w piosence Samiry Said „Bitakat Hob” reprezentującej Maroko. Ostatecznie Maroko zajęło 18 miejsce.
- język szwedzki – ostatni raz pojawił się w utworze „Kärleken är” Jill Johnson w 1998 roku. Szwecja zajęła wtedy 10 miejsce. W sumie Szwecja wysłała 37 piosenek w tym języku, z dwa zajęła ostatnie miejsce.
- język niemiecki – ostatnią piosenką zaśpiewaną w tym języku była „Woki mit deim Popo” austriackiego zespołu hip-hopowego Trackshittaz w 2012 roku. Zespół zajął ostatnie, 18 miejsce w półfinale.
- język słowacki – po raz ostatni mogliśmy go usłyszeć w piosence „Horehronie” Kristiny Pelakovej w 2010 roku. Utwór zajął 16 miejsce w półfinale. Słowacja wysłała 6 utworów w swoim języku narodowym.
- język macedoński – jeden z języków urzędowych Północnej Macedonii. Ostatni raz użyty w konkursie w 2016 roku, w utworze ,,Dona” Kaliopi. Utwór uplasował się na 11. miejscu w półfinale. Północna Macedonia wysłała 12 piosenek z tekstem w języku macedońskim.
Polska w Konkursie Piosenki Eurowizji
Polska bierze udział w Eurowizji od 1994 roku. Na 26 piosenek, 13 zostało wykonanych w całości po angielsku, 7 po polsku, trzy piosenki miały polsko-angielski tekst, jedna polsko-niemiecko-rosyjski, jedna polsko-rosyjski, a jeszcze jedna posiadała tekst w aż sześciu językach (angielski, polski, hiszpański, niemiecki, rosyjski oraz język migowy).
Autorka artykułu: Magda Romańska
Źródło: Eurovision.tv, Wikipedia, EurovisionWorld, YouTube.com, Eurowizja.org, PWN.pl, fot.: M. Błażewicz 2023
