­č玭čç▒ 10 piosenek Festivali i Kenges z dziesi─Öciu ostatnich lat preselekcji w Albanii

Ju┼╝ w poniedzia┼éek rusza 60. edycja Festivali i Kenges w Albanii, a festiwal ┼Ťwi─Ötuje sw├│j jubileusz jednocze┼Ťnie wybieraj─ůc kolejnego reprezentanta na Eurowizj─Ö. Drugi dzie┼ä FiK (28 grudnia) po┼Ťwi─Öcony b─Ödzie wspomnieniom i najwi─Ökszym przebojom, kt├│re wykonaj─ů dla widz├│w uczestnicy tegorocznej edycji. Dzi┼Ť przypomnijmy sobie najciekawsze (wg Dziennika Eurowizyjnego) akcenty ostatnich dziesi─Öciu edycji, a poni┼╝ej prezentujemy te┼╝ alba┼äsk─ů nowo┼Ť─ç – utw├│r „Dance me” ┼Ťpiewany przez Arilen─Ö Ar─Ö (ESC 2020) i Gjon’a Tears (Szwajcaria 2020-2021).

2012

50. edycja Festivali i Kenges rozpocz─Ö┼éa si─Ö w II dzie┼ä ┼Üwi─ůt Bo┼╝ego Narodzenia, a po dw├│ch p├│┼éfina┼éach jurorzy wskazali 20 utwor├│w do fina┼éu. Tam decydowali o zwyci─Özcy podaj─ůc wszystkie swoje punkty, st─ůd znamy dok┼éadne wyniki konkursu. 77 punkt├│w i 1. miejsce zdoby┼éa Rona Nishliu za niestandardowy utw├│r „Suus”, natomiast po drugiej stronie tabeli i bez dorobku punktowego znalaz┼éa si─Ö Elhaida Dani z „Mij├źra vjet”. Wokalistka mia┼éa ju┼╝ wtedy osi─ůgni─Öcia, ale g┼é├│wnie poza granicami Albanii (wygra┼éa m.in. festiwal w Czarnog├│rze), jednak jej gwiazda dopiero rozb┼éy┼Ťnie po tym, jak w 2013 roku wygra „The Voice of Italy”. Pod koniec 2014 roku powr├│ci do Festivali i Kenges i wygra.

2013

Powiew ┼Ťwie┼╝o┼Ťci pojawia si─Ö w Festivali i Kenges, a coraz bardziej widoczni s─ů wykonawcy z rodzin gastarbajterskich i tacy, kt├│rzy dawno ju┼╝ opu┼Ťcili Albani─Ö by robi─ç karier─Ö za granic─ů. W FiK 51 pojawi┼é si─Ö Ardian Bujupi. Pochodzi z Kosowa, a jeszcze jako dziecko przeni├│s┼é si─Ö do Niemiec gdzie zaj─ů┼é wysokie miejsce w lokalnym „Idolu”. Zaraz po tym sukcesie podj─ů┼é decyzj─Ö o zg┼éoszeniu si─Ö do preselekcji alba┼äskich z utworem „I ├žmendur p├źr ty”. Wszed┼é do fina┼éu, jednak tam komisja nie by┼éa dla niego zbyt ┼éaskawa. Przyznano mu 10 punkt├│w, co da┼éo 11. miejsce na 17 uczestnik├│w. Wygra┼é duet Adriana i Bledara – panowie uzyskali od jury wynik 74 punkt├│w. Niestety preselekcyjna piosenka Ardiana nie jest dost─Öpna na YouTube, dlatego zaprezentujemy jeden z jego najnowszych singli.

2014

W 52. edycji pojawia si─Ö powracaj─ůcy do Festivali i Kenges Luiz Ejlli. Reprezentant Albanii z 2006 roku i zwyci─Özca Festivali i Kenges 2005 tym razem prezentuje piosenk─Ö „Kthehu”. Po nieudanym starcie w Eurowizji (by┼é pierwszym alba┼äskim uczestnikiem, kt├│ry nie wyst─ůpi┼é w finale) uda┼éo mu si─Ö w 2010 wygra─ç „Kenga Magjike” w duecie z Julian─ů Pash─ů, jednak w 52. edycji Festivali i Kenges nie mia┼é tyle szcz─Ö┼Ťcia. Zebra┼é od juror├│w 20 punkt├│w, co da┼éo mu 10. miejsce na 16 uczestnik├│w. M├│wi┼éo si─Ö, ┼╝e taki wynik to efekt powi─ůza┼ä prywatnych jakie Luiz ma z w┼éadzami kraju – przez to nie jest zbyt lubiany. Preselekcje wygra┼éa wtedy Hersi Matmuja z 69 punktami.

2015

Kolejny powiew nowo┼Ťci i niestandardowe dla FiK-u brzmienia w wykonaniu alba┼äskiej diaspory. W preselekcjach pojawi┼éa si─Ö Lindita, kt├│ra w 2013 roku przeprowadzi┼éa si─Ö do USA, jednak ju┼╝ pod koniec 2014 roku wr├│ci┼éa na chwil─Ö do Albanii by zaprezentowa─ç sw├│j utw├│r „S’t├ź fal” przed komisj─ů festiwalu. By┼éo energicznie, nieco mrocznie, niekonwencjonalnie, a realizatorzy dwoili si─Ö i troili by nad─ů┼╝y─ç ze ┼Ťwiat┼éami i kamerami za dynamiczn─ů wokalistk─ů, kt├│ra bez w─ůtpienia chcia┼éa szokowa─ç. I uda┼éo si─Ö – jurorzy dali jej a┼╝ 45 punkt├│w, co pozwoli┼éo do zaj─Öcia 3. miejsca. Wygra┼éa wtedy faworyzowana Elhaida Dani z utworem „Djell” za kt├│ry dosta┼éa 82 punkty. Lindita powr├│ci do FiK, jednak ju┼╝ bez takiego „zadziora” i z bezpieczniejsz─ů piosenk─ů, kt├│ra pozwoli jej wygra─ç.

2016

Festivali i Kenges otwiera si─Ö na r├│┼╝ne style muzyczne, jednak musz─ů by─ç one owini─Öte w orkiestrow─ů otoczk─Ö. Tak sta┼éo si─Ö z piosenkami z pogranicza rapu czy hip hopu i najcz─Ö┼Ťciej robi┼éo to ogromne wra┼╝enie. O Eurowizj─Ö 2016 walczyli panowie z duetu Revolt KlanBruno i Febi, kt├│rzy ju┼╝ wtedy znani byli ze wzgl─Ödu na sukcesy w wielu programach muzycznych, a tak┼╝e ze swoich wysokobud┼╝etowych teledysk├│w pokazuj─ůcych luksusowe ┼╝ycie. Panowie w FiK pojawili si─Ö dwa razy – za drugim podej┼Ťciem z utworem „Dashurin├ź s’e gjejm├ź dot”, kt├│ry ciekawie brzmia┼é w wersji studyjnej, jednak na ┼╝ywo ju┼╝ nie do ko┼äca. Pomimo swojej popularno┼Ťci Revolt Klan nie zostali przez jury wpuszczeni do fina┼éu FiK. W finale triumfowa┼éa Eneda Tarifa, a panowie z Revolt Klan wr├│c─ů na FiK osobno, jednak bez wi─Ökszych sukces├│w.

2017

Wielu m┼éodych wykonawc├│w przyj─Öto do Festivali i Kenges, zreszt─ů RTSH wprowadzi┼éa wtedy nowatorski (jak na swoje warunki) system z g┼éosowaniem internetowym. W┼Ťr├│d uczestnik├│w znalaz┼é si─Ö Yll Limani, kolejny obiecuj─ůcy wokalista z Kosowa. Zaprezentowa┼é ballad─Ö „Shiu”, kt├│r─ů wielu okre┼Ťla┼éo jako „wybitnie eurowizyjn─ů” propozycj─Ö, skazan─ů na sukces podczas mi─Ödzynarodowego konkursu. Ostatecznie jednak Yll zebra┼é 40 punkt├│w od jury i 10 od internaut├│w co da┼éo mu 3. miejsce w rankingu. Wygra┼éa wtedy Lindita Halimi, jednak gdyby o wynikach mogli decydowa─ç tylko widzowie, Yll zdoby┼éby bilet do Kijowa.

2018

W 2018 Festivali i Kenges sta┼éo si─Ö mniej transparentne, a wyniki nie by┼éy podawane na ┼╝ywo. O Lizbon─Ö walczy┼éa wtedy m┼éoda wokalistka Inis Neziri z ballad─ů „Piedestal”. Podobnie jak w przypadku Ylla, szybko sta┼éa si─Ö faworytk─ů fan├│w Eurowizji, jednak ostatecznie zaj─Ö┼éa 3. miejsce w fina┼éowym g┼éosowaniu jury, a Grand Prix otrzyma┼é Eugent Bushpepa. Inis po festiwalu zwi─ůza┼éa si─Ö z mi─Ödzynarodowym managementem, dzi─Öki kt├│remu odnios┼éa sukcesy na festiwalach w Rumunii i w Rosji, jednak jej powr├│t do FiK okaza┼é si─Ö nieudany, za co oskar┼╝ano przekupnych juror├│w.

2019

Rok 2019 to starcie dw├│ch alba┼äskich diw piosenki – Jonidy Maliqi i Soni Malaj. Ta druga zdoby┼éa s┼éaw─Ö dzi─Öki takim festiwalom jak Top Fest i Kenga Magjike, a w 2007 roku to jej utw├│r mia┼éa splagiatowa─ç Marija Serifovic przy eurowizyjnej „Molitvie”. O wyjazd do Tel-Awiwu Soni walczy┼éa z piosenk─ů „M├ź e fort├ź” i nowoczesnym wyst─Öpem, a jej g┼é├│wn─ů rywalk─ů by┼éa Jonida z bardziej tradycyjnym wygl─ůdem i brzmieniem. Ostatecznie to Jonida zgarn─Ö┼éa Grand Prix, a Soni zosta┼éa przez juror├│w potraktowana do┼Ť─ç osch┼éo – zebra┼éa 166 punkt├│w, co da┼éo 5. miejsce.

2020

Festivali i Kenges odby┼éo si─Ö pod koniec 2019 roku wi─Öc jeszcze na d┼éugo przed og├│lno┼Ťwiatow─ů pandemi─ů. Emocji nie zabrak┼éo, bowiem o wygran─ů walczy┼éy m.in. dwie uznane wokalistki – Arilena Ara i Elvana Gjata. Ta druga za┼Ťpiewa┼éa „Me tana” i szybko zdoby┼éa serca fan├│w Eurowizji marz─ůcych o tego rodzaju piosence z Albanii. Okaza┼éo si─Ö jednak, ┼╝e o wynikach nie decydowali widzowie, ani nawet jury, a wszystko mia┼éo by─ç ustalone wcze┼Ťniej przez producent├│w programu. Dodanie do jury mi─Ödzynarodowego dw├│ch cz┼éonki┼ä komisji z Albanii doprowadzi┼éo do przegranej Elvany – zdoby┼éa 2. miejsce i 64 punkty, 3 mniej od Arileny. Koniec ko┼äc├│w Eurowizja 2020 i tak si─Ö nie odby┼éa.

2021

59. edycja festiwalu musia┼éa mie─ç zmienion─ů form─Ö ze wzgl─Ödu na pandemi─Ö. Opuszczono Pa┼éac Kongresu, nie wpuszczono widowni, a uczestnicy ┼Ťpiewali w trudnych warunkach przy minusowych temperaturach. Jedn─ů z kandydatek by┼éa Rosela Gjylbegu, doskonale znana z wielu program├│w i festiwalu w kraju, cz─Östa bywalczyni Kenga Magjike czy laureatka 2. miejsca FiK z 2006 roku. W preselekcjach do Eurowizji 2021 za┼Ťpiewa┼éa „Vash├źzo”, jednak od pocz─ůtku m├│wi┼éo si─Ö, ┼╝e szans na wygran─ů nie ma. Wyniki mia┼éy by─ç pono─ç zmanipulowane pod wygran─ů Anxheli Peristeri.

M├│wi si─Ö, ┼╝e 60. edycja Festivali i Kenges, pomimo paru zmian i kolejnego otwarcia na m┼éodszych wykonawc├│w, nadal b─Ödzie napi─Ötnowana pog┼éoskami o ustawionych wynikach, a media skupiaj─ů si─Ö g┼é├│wnie na rywalizacji Roneli Hajati z Albanem Ramosajem. Kto z nich ostatecznie wygra, jak g┼éosowa─ç b─Öd─ů jurorzy i kto zdob─Ödzie serca fan├│w Eurowizji swoimi wyst─Öpami? Dowiemy si─Ö tego ju┼╝ na dniach! Festivali i Kenges od 27 do 29 grudnia zawsze o 21:00 na kanale RTSH1 i w Internecie TUTAJ.

Zdj. K. Śniadkowski

%d bloger├│w lubi to: