­čç«­čç╣ HISTORIA W┼üOCH NA EUROWIZJI (1975): Pierwszy duet z W┼éoch i kryzys festiwalu Sanremo

Telewizja RAI w 1975 roku wykona┼éa do┼Ť─ç niespodziewany ruch – po raz pierwszy w historii na reprezentanta W┼éoch wybrano nie solist─Ö, a duet. Do Sztokholmu pojechali Wess i Dori Ghezzi z piosenk─ů „Era”, do┼Ť─ç nietypow─ů w brzmieniu jak na tamte czasy. Kompozytorem by┼é Shel Shapiro, Brytyjczyk z grupy The Rokes, a autorem tekstu Andrea Lo Vecchio. Po raz pierwszy Itali─Ö reprezentowa┼é wokalista z Nowego Jorku – Wess, kt├│rego prawdziwe imi─Ö i nazwisko to Wesley Johnson. Urodzi┼é si─Ö w P├│┼énocnej Karolinie, w latach 60. by┼é basist─ů grupy The Airedales, z kt├│r─ů gra┼é do 1967 gdy zacz─ů┼é pierwsze kroki w karierze solowej. Wtedy te┼╝ nagra┼é nie tylko sw├│j pierwszy album ale te┼╝ pierwsz─ů piosenk─Ö po w┼éosku. Dori Ghezzi urodzi┼éa si─Ö w Lentate sul Seveso. Zadebiutowa┼éa w 1966 na jednym z konkurs├│w dla m┼éodych talent├│w, a rok p├│┼║niej wyst─ůpi┼éa podczas Festival della rose w Rzymie. W 1970 po raz pierwszy pojawi┼éa si─Ö w Sanremo, ale nie dosta┼éa si─Ö do fina┼éu. W roku 1972 zar├│wno Wess jak i Dori byli w pewnego rodzaju zapa┼Ťci muzycznej, nie byli w stanie si─Ö przebi─ç i zdoby─ç uznania. Amerykanin wpad┼é na pomys┼é, by nagra─ç w┼éoski cover piosenki „United we stand” grupy Brotherhood of Man i do wsp├│┼épracy wybra┼é Dori. Nagranie odnios┼éo sukces, a wytw├│rnia szybko wyczu┼éa potencja┼é w takim duecie. I nie pomyli┼éa si─Ö.

Br─ůzowy medal w Sztokholmie

Rok 1973 to debiut duetu podczas Sanremo z „Tu nella mia vita”. Zaj─Öli 6. miejsce, ale ich piosenka sta┼éa si─Ö hitem we W┼éoszech. Kolejne single tak┼╝e cieszy┼éy si─Ö sporym uznaniem. Zapewne st─ůd pomys┼é telewizji RAI by Wess i Dori pojechali na Eurowizj─Ö. Piosenka „Era” by┼éa we W┼éoszech do┼Ť─ç wysoko notowana, dotar┼éa do 13. miejsca. Duet nagra┼é ten utw├│r tak┼╝e po angielsku, francusku i hiszpa┼äsku. Podczas Eurowizji w Sztokholmie para zamyka┼éa stawk─Ö (tak jak Gigliola rok wcze┼Ťniej). W nowym systemie g┼éosowania (kt├│ry znamy po dzi┼Ť dzie┼ä) zebrali 115 punkt├│w, co da┼éo wy┼Ťmienite 3. miejsce. Pokonali ich tylko Holendrzy i Brytyjczycy. W┼éochy dosta┼éy jedn─ů dwunastk─Ö (Finlandia) i a┼╝ sze┼Ť─ç dziesi─ůtek. Tylko Holandia nie da┼éa ┼╝adnych punkt├│w. W┼éoskie jury najwy┼╝sz─ů not─Ö przydzieli┼éo Szwajcarii, 10 dosta┼é Luksemburg, a 8 Francja. Zwyci─Öskie Teach-In z Holandii dosta┼éo tylko 1 punkt i by┼éa to najni┼╝sza nota dla piosenki „Ding-a-dong”. Punkty ponownie podawa┼éa Anna Maria Gambineri, a Eurowizja po roku przerwy wr├│ci┼éa na kana┼é pierwszy we W┼éoszech (wtedy Rete1). Pojawi┼é si─Ö te┼╝ nowy komentator – Silvio Noto. W┼éosi po raz trzeci w historii zaj─Öli 3. miejsce podczas Eurowizji – wcze┼Ťniej zdarzy┼éo si─Ö to w 1958 i 1963, a dojdzie do tego te┼╝ w 1987 i 2015 roku.

Nag┼éa ┼Ťmier─ç Wessa, porwanie Dori

Po Eurowizji Wess i Dori powr├│cili do Sanremo, gdzie tym razem zaj─Öli 2. miejsce. Duet przesta┼é istnie─ç w 1979 (chocia┼╝ p├│┼║niej wytw├│rnia pr├│bowa┼éa jeszcze wskrzesi─ç popularno┼Ť─ç wydaj─ůc r├│┼╝ne single) gdy Dori ze swoim partnerem przeprowadzi┼éa si─Ö na Sardyni─Ö. Wess, ju┼╝ jako solista, cz─Östo pojawia┼é si─Ö w r├│┼╝nego rodzaju programach telewizyjnych, a w latach 80. stworzy┼é swoje w┼éasne studio nagraniowe. W 1994 roku wyst─ůpi┼é podczas Sanremo jako go┼Ť─ç. Zmar┼é nagle, 21 wrze┼Ťnia 2009 z powodu ataku astmy. Mia┼é 64 lata i ┼Ťmier─ç dopad┼éa go podczas trasy mi─Ödzy Kanad─ů a USA. Pozostawi┼é po sobie sze┼Ťcioro dzieci. Dori w 1977 urodzi┼éa pierwsze dziecko. W 1979 wraz ze swoim partnerem zosta┼éa porwana przez sardy┼äsk─ů „grup─Ö” specjalizuj─ůc─ů si─Ö w tego typu czynach celem wymuszenia okupu. Para przetrzymywana by┼éa w g├│rach przez cztery miesi─ůce. Wypuszczono ich po wp┼éaceniu okupu w wysoko┼Ťci 550 milion├│w lir, kt├│re w wi─Ökszo┼Ťci wy┼éo┼╝y┼é ojciec wokalistki. Po tych ci─Ö┼╝kich do┼Ťwiadczeniach Dori wr├│ci┼éa do ┼Ťpiewania, wyda┼éa nowy album, a w 1983 ponownie wystartowa┼éa w Sanremo zajmuj─ůc 3. miejsce. Ostatni raz w festiwalu uczestniczy┼éa w 1989, a w tym samym roku po┼Ťlubi┼éa Fabrizio De Andre po 16 latach zwi─ůzku. Niestety w latach 90. przerwa┼éa karier─Ö muzyczn─ů ze wzgl─Ödu na problemy zdrowotne. W 1999 jej m─ů┼╝ zmar┼é, a ona po┼Ťwi─Öci┼éa si─Ö organizacjom chroni─ůcym prawa kompozytor├│w i muzyk├│w.

Dramatycznie słabe Sanremo

Tymczasem Sanremo w 1975 prze┼╝ywa┼éo kryzys, a z powodu konfliktu na linii miasto Sanremo-organizatorzy-wytw├│rnie, dosz┼éo do bojkotu i wielu znanych wykonawc├│w na festiwalu si─Ö nie pojawi┼éo. 25. edycja pami─Ötana jest te┼╝ jako katastrofa muzyczna, techniczna i re┼╝yserska, ale te┼╝ ta gdzie wyst─ůpili prawie sami debiutanci, bo ma┼éo kto bardziej do┼Ťwiadczony chcia┼é startowa─ç. Wygra┼éa Gilda z „Ragazza del sud” zdobywaj─ůc 24 punkty. Drugie miejsce (remis) zaj─Öli Angela Luce oraz Rosanna Fratello (15 pkt). O festiwalu wielu chcia┼éoby zapomnie─ç. Pojawi┼éy si─Ö pog┼éoski, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç piosenek z 1975 przele┼╝a┼éo w szufladach nawet 10 lat, inne by┼éy regularnie odrzucane przez komisj─Ö, a┼╝ w ko┼äcu je przyj─Öto z powodu drastycznego spadku poziomu zg┼éosze┼ä. Wytw├│rnie zauwa┼╝y┼éy, ┼╝e Sanremo nie jest jedyn─ů istotn─ů platform─ů do promocji m┼éodych talent├│w i nie ma ju┼╝ takiego wp┼éywu na notowania list przeboj├│w jak kiedy┼Ť. A co dzia┼éo si─Ö w Sopocie? Po roku przerwy W┼éochy wr├│ci┼éy do festiwalu, wystawiaj─ůc Sandro Giacobbe, kt├│ry w 1976 zadebiutuje w Sanremo zajmuj─ůc 3. miejsce. W trakcie festiwalowego dnia polskiego (p├│┼éfina┼é) wykona┼é utw├│r w j─Özyku polskim – „Nie obiecuj, nie przyrzekaj” za kt├│ry dosta┼é 2 punkty i 10. miejsce. By┼éo to jednocze┼Ťnie ostatnie miejsce, kt├│re ex aequo zaj─Ö┼éo 16 reprezentant├│w. W trakcie dnia mi─Ödzynarodowego (fina┼é) by┼éo ju┼╝ lepiej – piosenka „Il giardino proibio” zebra┼éa 25 punkt├│w co da┼éo 5. miejsce (remis z Japoni─ů). 12 punkt├│w da┼é w┼éoski juror Danilo Vanoa, 6 punkt├│w Hiszpania (gdzie Sandro by┼é znany), 4 Grecja, a 2 Jugos┼éawia. Po 1975 W┼éochy na d┼éugo znikn─ů z Sopotu, a i sam festiwal b─Ödzie mie─ç przerw─Ö ze wzgl─Ödu na zawirowania polityczne w PRL. Italia powr├│ci dopiero w 1984 roku.

Fot: Trilha da Novela

%d bloger├│w lubi to: