🇨🇭 Historia Szwajcarii na Eurowizji • 1956 • Lys Assia staje się legendą konkursu

Zgodnie z zapowiedzią, po zwycięstwie Gjona w plebiscycie „Nasz Zwycięzca” Dziennika Eurowizyjnego i kanału Byle do Maja rozpoczynamy długą i niezwykle ciekawą przygodę ze szwajcarskimi startami eurowizyjnymi! Tradycyjnie, jak co roku po Eurowizji zapraszam do śledzenia cyklu i poznania lepiej przygód kolejnego kraju! 

Szwajcaria przy narodzinach Eurowizji

Swiss Broadcasting Corporation powstało w 1931, a siedzibę ma w Bernie. Jest organizacją non-profit utrzymującą się w 70% z opłat abonamentowych, a także z reklam i sponsorów. W związku z tym, że Szwajcaria jest krajem w którym obowiązuje demokracja bezpośrednia oraz dlatego, że są tam aż cztery języki urzędowe, struktura szwajcarskich mediów publicznych jest dość złożona. SRG SSR składa się z czterech regionalnych elementów: SRF (język niemiecki), RTS (język francuski), RSI (język włoski) i RTR (język romansz). W 1950 SRG SSR zostało jednym z 23 członków-założycieli Europejskiej Unii Nadaców, a w 1953 roku rozpoczęto pierwsze transmisje telewizyjne w języku niemieckim. Francuska część zaczęła nadawać od 1954, a włoska dopiero w 1958. Szwajcarzy byli jednymi z członków pierwszych rozmów o stworzeniu Konkursu Piosenki Eurowizji – negocjacje prowadzono w 1955 w Monako 🇲🇨, a bazą dla ESC był włoski festiwal Sanremo 🇮🇹. Koncepcję uznano za słuszną, a na spotkaniu podjęto decyzję, że pierwszy konkurs odbędzie się w szwajcarskim mieście Lugano, największym mieście włoskojęzycznego kantonu Ticino w południowo-wschodniej Szwajcarii, na granicy z Włochami.

Lys Assia zgarnia wszystko w preselekcjach

Szwajcaria była jednym z trzech krajów, które przed ESC 1956 przeprowadziły preselekcje. Finał odbył się 28 kwietnia w Lozannie, we francuskojęzycznej części kraju, nad brzegiem Jeziora Genewskiego. Wybrzmiało wtedy 11 utworów, chociaż o tytuł reprezentantów Szwajcarii walczyło jedynie trzech wykonawców. Aż 5 utworów zaprezentowała Lys Assia (w tym cztery z Quinteta Radiosa, a jeden solo), drugie pięć zaśpiewał Jo Roland, a tylko jedną piosenkę miała Anita Traversi. Niestety nie wiadomo w jaki sposób wybrano zwycięzców, ale triumf odniosła Lys Assia wraz z Quinteta Radiosa. Na Eurowizję zakwalifikowano dwa jej utwory – „Das alte Karussell” oraz „Refrains”, przy czym przed finałem konkursu w Lugano usunięto „s” z tytułu drugiej piosenki. Jo Roland będzie jeszcze próbował swoich sił w selekcjach, ale nigdy ich nie wygra, z kolei Anita pojawi się na Eurowizji w 1960 i 1964 roku.

Pierwsza lata kariery Lys

Lys Assia urodziła się jako Rosa Mina Schärer 3 marca 1924 roku w Rupperswil, mieście w okręgu Lenzburg w kantonie Argowia na północy kraju. Dorastała w Zurychu, wraz z jedenaściorgiem rodzeństwa. Swoją karierę rozpoczęła jako tancerka – swój debiut baletowy zaliczyła w wieku 16 lat,, jednak w 1940, po muzycznych sukcesach, zdecydowała się działać jako wokalistka. W 1942 roku podpisała swój pierwszy kontrakt płytowy. Po II wojnie światowej rozpoczęła swoje pierwsze tournee zagraniczne, występowała m.in. we Francji 🇫🇷 i w Niemczech 🇩🇪, gdzie odnosiła spore sukcesy. Swoje pierwsze wydawnictwo muzyczne pokazała światu w 1954 roku, a dodatkowo w 1952 zadebiutowała jako aktorka w filmie „Palace Hotel”. Co ciekawe, o Eurowizję 1956 walczyła nie tylko w swojej ojczyźnie. Chociaż 28 kwietnia wygrała preselekcje narodowe w Szwajcarii, to 1 maja pojawiła się w niemieckim finale narodowym gdzie zaśpiewała swój utwór. Nie wygrała i nie wiemy, które miejsce zajęła w finale. Sama Lys nie pamiętała jaką piosenkę prezentowała w Niemczech. Zdementowano natomiast plotki, jakoby była to kompozycja „Ein kleiner goldner Ring” bo ten utwór wokalistka zaśpiewała dopiero w 1961. Dalszy ciąg biografii Lys w kolejnych odcinkach cyklu.

Eurowizja 1956: Szwajcaria organizatorem

Eurowizja 1956 odbyła się 24 maja w Lugano w Teatro Kursaal. Obiekt powstał w 1804 roku i dotrwał do 2001 gdy został rozebrany, a na jego miejscu powstało Casino Lugano. Prowadzącym był Lohengrin Filipello, urodzony w 1918 roku szwajcarski prezenter telewizyjny, który do tej pory jest jedynym mężczyzną, który samodzielnie poprowadził Eurowizję i to jeszcze w całości po włosku! Zmarł w 1993 roku. Reżyserem konkursu był Franco Marazzi (zmarł w 2014), a supervisorem z ramienia EBU Rolf Liebermann, szwajcarski kompozytor urodzony w 1910 roku. Zmarł w 1999 roku w Paryżu. Telewizją organizującą Eurowizję 1956 była stacja włoskojęzyczna RSI, a cały konkurs trwał godzinę i 40 minut. Był głównie skierowany do słuchaczy radiowych, ale w Teatrze znalazły się cztery kamery które transmitowały program dla tych szczęśliwców, którzy już w 1956 posiadali telewizory. W Eurowizji wystartowało 7 państw, każdy miał po 2 piosenki. W ramach Interval Act zaprezentowały się grupy Les Joyeux Rossignols & Les Trois Menestrels. Chociaż transmisja telewizja się odbyła, to jednak żadne nagranie konkursu nie przetrwało. Posiadamy tylko krótki fragment występu Lys Assi na bis po zwycięstwie.

Czy Szwajcaria wygrała sprawiedliwie?

Wyniki głosowania jurorskiego nigdy nie zostały w pełni opublikowane. Każdy kraj wysłał dwóch przedstawicieli komisji do Lugano, głosowanie było tajne i zezwalało na oddawanie punktów na swój własny kraj. Dodatkowo zezwolono jurorom ze Szwajcarii głosować w imieniu Luksemburga 🇱🇺, gdyż nadawca RTL nie miał swoich przedstawicieli w jury. Do tej pory niektórzy głoszą teorie, że to właśnie dzięki temu Szwajcaria zdołała wygrać, jednak jak było naprawdę – nigdy się nie dowiemy. System głosowania w takiej formie nigdy nie został już powtórzony, a od 1957 każdy kraj wysyłał już tylko jeden utwór. Włoski dziennik „La Stampa” 🇮🇹 dzień po finale donosił, że każdy juror oceniał utwory w skali od 1 do 10 punktów, a zwycięskie „Refrain” uzyskało łącznie 102 punkty. Nigdy nie zostało to potwierdzone. Nie wiemy też jak poradził sobie drugi utwór Lys Assi. Triumfujące „Refrain” to francuskojęzyczny utwór napisany przez Geo Voumarda i Emile Gardaza.  Lys zaśpiewała go jako dziewiąta w kolejności ESC 1956. Wcześniej, bo z pozycji drugiej wykonała niemieckojęzyczną piosenkę „Das alte Karussell” autorstwa Georga Benza Stahla. Dyrygentem podczas występów Lys był Fernando Paggi, który tę rolę pełnił też podczas występów Holandii 🇳🇱 i Niemiec 🇩🇪. Komentatorem dla szwajcarskiej telewizji był Robert Burnier.

Szwajcaria odniosła sukces w pierwszym, historycznym konkursie jako zwycięzca i organizator Eurowizji, a Lys Assia na zawsze zapisała się na kartach dziejów konkursu i będzie tą legendą na zawsze. W naszym cyklu Lys powróci jeszcze wielokrotnie, natomiast na swoje drugie zwycięstwo Szwajcaria będzie musiała poczekać ponad 30 lat.

W kolejnym odcinku: Zwyciężczyni walczy o drugie Grand Prix

Źrodło: Wikipedia, EBU.ch, Eurovision.tv, National Finals Database, YouTube, La Stampa, eurofestivalitalia.net, The Diggiloo Trush, fot.: The Guardian

 

 

%d blogerów lubi to: