­čçĘ­čçş Historia Szwajcarii na Eurowizji ÔÇó 1956 ÔÇó Lys Assia staje si─Ö legend─ů konkursu

Zgodnie z zapowiedzi─ů, po zwyci─Östwie Gjona w plebiscycie „Nasz Zwyci─Özca” Dziennika Eurowizyjnego i kana┼éu Byle do Maja rozpoczynamy d┼éug─ů i niezwykle ciekaw─ů przygod─Ö ze szwajcarskimi startami eurowizyjnymi! Tradycyjnie, jak co roku po Eurowizji zapraszam do ┼Ťledzenia cyklu i poznania lepiej przyg├│d kolejnego kraju!┬á

Szwajcaria przy narodzinach Eurowizji

Swiss Broadcasting Corporation powsta┼éo w 1931, a siedzib─Ö ma w Bernie. Jest organizacj─ů non-profit utrzymuj─ůc─ů si─Ö w 70% z op┼éat abonamentowych, a tak┼╝e z reklam i sponsor├│w. W zwi─ůzku z tym, ┼╝e Szwajcaria jest krajem w kt├│rym obowi─ůzuje demokracja bezpo┼Ťrednia oraz dlatego, ┼╝e s─ů tam a┼╝ cztery j─Özyki urz─Ödowe, struktura szwajcarskich medi├│w publicznych jest do┼Ť─ç z┼éo┼╝ona. SRG SSR sk┼éada si─Ö z czterech regionalnych element├│w: SRF (j─Özyk niemiecki), RTS (j─Özyk francuski), RSI (j─Özyk w┼éoski) i RTR (j─Özyk romansz). W 1950 SRG SSR zosta┼éo jednym z 23 cz┼éonk├│w-za┼éo┼╝ycieli Europejskiej Unii Nadac├│w, a w 1953 roku rozpocz─Öto pierwsze transmisje telewizyjne w j─Özyku niemieckim. Francuska cz─Ö┼Ť─ç zacz─Ö┼éa nadawa─ç od 1954, a w┼éoska dopiero w 1958. Szwajcarzy byli jednymi z cz┼éonk├│w pierwszych rozm├│w o stworzeniu Konkursu Piosenki Eurowizji – negocjacje prowadzono w 1955 w Monako ­čç▓­čçĘ, a baz─ů dla ESC by┼é w┼éoski festiwal Sanremo ­čç«­čç╣. Koncepcj─Ö uznano za s┼éuszn─ů, a na spotkaniu podj─Öto decyzj─Ö, ┼╝e pierwszy konkurs odb─Ödzie si─Ö w szwajcarskim mie┼Ťcie Lugano, najwi─Ökszym mie┼Ťcie w┼éoskoj─Özycznego kantonu Ticino w po┼éudniowo-wschodniej Szwajcarii, na granicy z W┼éochami.

Lys Assia zgarnia wszystko w preselekcjach

Szwajcaria by┼éa jednym z trzech kraj├│w, kt├│re przed ESC 1956 przeprowadzi┼éy preselekcje. Fina┼é odby┼é si─Ö 28 kwietnia w Lozannie, we francuskoj─Özycznej cz─Ö┼Ťci kraju, nad brzegiem Jeziora Genewskiego. Wybrzmia┼éo wtedy 11 utwor├│w, chocia┼╝ o tytu┼é reprezentant├│w Szwajcarii walczy┼éo jedynie trzech wykonawc├│w. A┼╝ 5 utwor├│w zaprezentowa┼éa Lys Assia (w tym cztery z Quinteta Radiosa, a jeden solo), drugie pi─Ö─ç za┼Ťpiewa┼é Jo Roland, a tylko jedn─ů piosenk─Ö mia┼éa Anita Traversi. Niestety nie wiadomo w jaki spos├│b wybrano zwyci─Özc├│w, ale triumf odnios┼éa Lys Assia wraz z Quinteta Radiosa. Na Eurowizj─Ö zakwalifikowano dwa jej utwory – „Das alte Karussell” oraz „Refrains”, przy czym przed fina┼éem konkursu w Lugano usuni─Öto „s” z tytu┼éu drugiej piosenki. Jo Roland b─Ödzie jeszcze pr├│bowa┼é swoich si┼é w selekcjach, ale nigdy ich nie wygra, z kolei Anita pojawi si─Ö na Eurowizji w 1960 i 1964 roku.

Pierwsza lata kariery Lys

Lys Assia urodzi┼éa si─Ö jako Rosa Mina Sch├Ąrer 3 marca 1924 roku w Rupperswil, mie┼Ťcie w okr─Ögu Lenzburg w kantonie Argowia na p├│┼énocy kraju. Dorasta┼éa w Zurychu, wraz z jedena┼Ťciorgiem rodze┼ästwa. Swoj─ů karier─Ö rozpocz─Ö┼éa jako tancerka – sw├│j debiut baletowy zaliczy┼éa w wieku 16 lat,, jednak w 1940, po muzycznych sukcesach, zdecydowa┼éa si─Ö dzia┼éa─ç jako wokalistka. W 1942 roku podpisa┼éa sw├│j pierwszy kontrakt p┼éytowy. Po II wojnie ┼Ťwiatowej rozpocz─Ö┼éa swoje pierwsze tournee zagraniczne, wyst─Öpowa┼éa m.in. we Francji ­čçź­čçĚ i w Niemczech ­čçę­čç¬, gdzie odnosi┼éa spore sukcesy. Swoje pierwsze wydawnictwo muzyczne pokaza┼éa ┼Ťwiatu w 1954 roku, a dodatkowo w 1952 zadebiutowa┼éa jako aktorka w filmie „Palace Hotel”. Co ciekawe, o Eurowizj─Ö 1956 walczy┼éa nie tylko w swojej ojczy┼║nie. Chocia┼╝ 28 kwietnia wygra┼éa preselekcje narodowe w Szwajcarii, to 1 maja pojawi┼éa si─Ö w niemieckim finale narodowym gdzie za┼Ťpiewa┼éa sw├│j utw├│r. Nie wygra┼éa i nie wiemy, kt├│re miejsce zaj─Ö┼éa w finale. Sama Lys nie pami─Öta┼éa jak─ů piosenk─Ö prezentowa┼éa w Niemczech. Zdementowano natomiast plotki, jakoby by┼éa to kompozycja „Ein kleiner goldner Ring” bo ten utw├│r wokalistka za┼Ťpiewa┼éa dopiero w 1961. Dalszy ci─ůg biografii Lys w kolejnych odcinkach cyklu.

Eurowizja 1956: Szwajcaria organizatorem

Eurowizja 1956 odby┼éa si─Ö 24 maja w Lugano w Teatro Kursaal. Obiekt powsta┼é w 1804 roku i dotrwa┼é do 2001 gdy zosta┼é rozebrany, a na jego miejscu powsta┼éo Casino Lugano. Prowadz─ůcym by┼é Lohengrin Filipello, urodzony w 1918 roku szwajcarski prezenter telewizyjny, kt├│ry do tej pory jest jedynym m─Ö┼╝czyzn─ů, kt├│ry samodzielnie poprowadzi┼é Eurowizj─Ö i to jeszcze w ca┼éo┼Ťci po w┼éosku! Zmar┼é w 1993 roku. Re┼╝yserem konkursu by┼é Franco Marazzi (zmar┼é w 2014), a supervisorem z ramienia EBU Rolf Liebermann, szwajcarski kompozytor urodzony w 1910 roku. Zmar┼é w 1999 roku w Pary┼╝u. Telewizj─ů organizuj─ůc─ů Eurowizj─Ö 1956 by┼éa stacja w┼éoskoj─Özyczna RSI, a ca┼éy konkurs trwa┼é godzin─Ö i 40 minut. By┼é g┼é├│wnie skierowany do s┼éuchaczy radiowych, ale w Teatrze znalaz┼éy si─Ö cztery kamery kt├│re transmitowa┼éy program dla tych szcz─Ö┼Ťliwc├│w, kt├│rzy ju┼╝ w 1956 posiadali telewizory. W Eurowizji wystartowa┼éo 7 pa┼ästw, ka┼╝dy mia┼é po 2 piosenki. W ramach Interval Act zaprezentowa┼éy si─Ö grupy Les Joyeux Rossignols & Les Trois Menestrels. Chocia┼╝ transmisja telewizja si─Ö odby┼éa, to jednak ┼╝adne nagranie konkursu nie przetrwa┼éo. Posiadamy tylko kr├│tki fragment wyst─Öpu Lys Assi na bis po zwyci─Östwie.

Czy Szwajcaria wygrała sprawiedliwie?

Wyniki g┼éosowania jurorskiego nigdy nie zosta┼éy w pe┼éni opublikowane. Ka┼╝dy kraj wys┼éa┼é dw├│ch przedstawicieli komisji do Lugano, g┼éosowanie by┼éo tajne i zezwala┼éo na oddawanie punkt├│w na sw├│j w┼éasny kraj. Dodatkowo zezwolono jurorom ze Szwajcarii g┼éosowa─ç w imieniu Luksemburga ­čç▒­čç║, gdy┼╝ nadawca RTL nie mia┼é swoich przedstawicieli w jury. Do tej pory niekt├│rzy g┼éosz─ů teorie, ┼╝e to w┼éa┼Ťnie dzi─Öki temu Szwajcaria zdo┼éa┼éa wygra─ç, jednak jak by┼éo naprawd─Ö – nigdy si─Ö nie dowiemy. System g┼éosowania w takiej formie nigdy nie zosta┼é ju┼╝ powt├│rzony, a od 1957 ka┼╝dy kraj wysy┼éa┼é ju┼╝ tylko jeden utw├│r. W┼éoski dziennik „La Stampa” ­čç«­čç╣ dzie┼ä po finale donosi┼é, ┼╝e ka┼╝dy juror ocenia┼é utwory w skali od 1 do 10 punkt├│w, a zwyci─Öskie „Refrain” uzyska┼éo ┼é─ůcznie 102 punkty. Nigdy nie zosta┼éo to potwierdzone. Nie wiemy te┼╝ jak poradzi┼é sobie drugi utw├│r Lys Assi. Triumfuj─ůce „Refrain” to francuskoj─Özyczny utw├│r napisany przez Geo Voumarda i Emile Gardaza.┬á Lys za┼Ťpiewa┼éa go jako dziewi─ůta w kolejno┼Ťci ESC 1956. Wcze┼Ťniej, bo z pozycji drugiej wykona┼éa niemieckoj─Özyczn─ů piosenk─Ö „Das alte Karussell” autorstwa Georga Benza Stahla. Dyrygentem podczas wyst─Öp├│w Lys by┼é Fernando Paggi, kt├│ry t─Ö rol─Ö pe┼éni┼é te┼╝ podczas wyst─Öp├│w Holandii ­čç│­čç▒ i Niemiec ­čçę­čç¬. Komentatorem dla szwajcarskiej telewizji by┼é Robert Burnier.

Szwajcaria odnios┼éa sukces w pierwszym, historycznym konkursie jako zwyci─Özca i organizator Eurowizji, a Lys Assia na zawsze zapisa┼éa si─Ö na kartach dziej├│w konkursu i b─Ödzie t─ů legend─ů na zawsze. W naszym cyklu Lys powr├│ci jeszcze wielokrotnie, natomiast na swoje drugie zwyci─Östwo Szwajcaria b─Ödzie musia┼éa poczeka─ç ponad 30 lat.

W kolejnym odcinku: Zwyci─Ö┼╝czyni walczy o drugie Grand Prix

Źrodło: Wikipedia, EBU.ch, Eurovision.tv, National Finals Database, YouTube, La Stampa, eurofestivalitalia.net, The Diggiloo Trush, fot.: The Guardian

 

 

%d bloger├│w lubi to: